Ta nowelizacja weszła w życie 23 grudnia 2024 r. i od tego dnia istnieje obowiązek montażu autonomicznych czujek dymu i autonomicznych czujek tlenku węgla w nowo wznoszonych budynkach mieszkalnych (czyli mieszkaniach lub pomieszczeniach mieszkalnych przeznaczonych do świadczenia usług hotelarskich).

Wyrażenie "czunik czadu" odnosi się do czujnika czadu (czujnika tlenku węgla). To urządzenie, które monitoruje obecność tlenku węgla w powietrzu i ostrzega, jeśli jego stężenie przekroczy bezpieczny poziom.

 

Dlaczego czujnik czadu jest ważny?

Tlenek węgla (CO) jest:

• Bezwonny i bezbarwny, co sprawia, że jest niewykrywalny dla ludzkich zmysłów.
• Silnie toksyczny – może prowadzić do zatrucia, a w skrajnych przypadkach do śmierci.
• Powstaje w wyniku niepełnego spalania paliw (np. gazu, węgla, drewna, ropy) w urządzeniach takich jak kotły, piecyki gazowe, kominki czy samochody.

Jak działa czujnik czadu?

Czujnik wykrywa obecność CO w powietrzu:

1. Wydaje głośny alarm, gdy poziom czadu staje się niebezpieczny.
2. Czasem posiada dodatkowy wyświetlacz, który pokazuje stężenie CO w ppm (częściach na milion).

Jak wybrać i zainstalować czujnik czadu?

1. Certyfikacja: Wybierz urządzenie z atestem zgodnym z normami europejskimi (np. EN 50291).
2. Miejsce montażu:
   • W pobliżu potencjalnego źródła emisji CO, np. piecyka gazowego.
   • Na wysokości twarzy, aby alarm był dobrze słyszalny.
3. Regularna konserwacja: Testuj czujnik co miesiąc i wymieniaj baterie, jeśli jest na nich zasilany.

1	Czujnik czadu z wyświetlaczem Kidde K7DCO
2	Czujka tlenku węgla (CZADU) DC-6 Virone
3	Czujnik tlenku węgla FireAngel FA3313

Tlenek węgla (CO) – co to jest?

Tlenek węgla to bezbarwny, bezwonny i bardzo toksyczny gaz, który powstaje w wyniku niepełnego spalania paliw zawierających węgiel. Jest groźny, ponieważ organizm ludzki nie potrafi go wyczuć, a jego wdychanie może prowadzić do zatrucia lub śmierci.

Właściwości tlenku węgla:

• Wzór chemiczny: CO
• Brak koloru i zapachu: Nie da się go zobaczyć ani wyczuć, co czyni go bardzo niebezpiecznym.
• Lekko lżejszy od powietrza: Rozprzestrzenia się w pomieszczeniach stosunkowo równomiernie.
• Szybko wiąże się z hemoglobiną w krwi, blokując transport tlenu w organizmie.

Jak powstaje tlenek węgla?

CO powstaje podczas niepełnego spalania paliw, gdy dostęp tlenu jest ograniczony. Do takich sytuacji dochodzi, gdy:

• Używane są niesprawne urządzenia grzewcze (np. piecyki gazowe, kominki).
• Wentylacja pomieszczenia jest niewystarczająca.
• Dochodzi do spalania paliwa w silnikach spalinowych (np. w garażach).
• Spalane są węgiel, gaz, drewno, benzyna lub ropa.

Dlaczego tlenek węgla jest niebezpieczny?

1. Łatwo wiąże się z hemoglobiną: Tworzy karboksyhemoglobinę (HbCO), która blokuje zdolność krwi do transportowania tlenu.
2. Skutki zatrucia:
   • Niskie stężenie: Zawroty głowy, ból głowy, nudności.
   • Wyższe stężenie: Utrata przytomności, trwałe uszkodzenia narządów, śmierć.
3. Czas działania: Już kilka minut w wysokim stężeniu CO może być śmiertelne.

Jak chronić się przed tlenkiem węgla?

1. Zainstaluj czujnik czadu: Monitoruje obecność CO w powietrzu.
2. Dbaj o wentylację: Regularnie wietrz pomieszczenia, szczególnie te z urządzeniami spalającymi paliwa.
3. Serwisuj urządzenia grzewcze: Regularne przeglądy techniczne kotłów, pieców i kominów.
4. Unikaj używania otwartego ognia w zamkniętych pomieszczeniach (np. grilli w domu).

Zatrucie tlenkiem węgla (CO) – szczegóły i zapobieganie

Co dzieje się podczas zatrucia tlenkiem węgla?

Tlenek węgla wdychany przez człowieka przedostaje się do krwi i:

1. Łączy się z hemoglobiną, tworząc karboksyhemoglobinę (HbCO).
   • CO ma 200-300 razy większe powinowactwo do hemoglobiny niż tlen, przez co blokuje transport tlenu w organizmie.
2. Niedotlenienie organizmu: Tkanki i narządy, szczególnie mózg i serce, szybko zaczynają cierpieć z powodu braku tlenu.

Objawy zatrucia tlenkiem węgla

Objawy mogą się różnić w zależności od stężenia CO i czasu ekspozycji.

Przy niskim stężeniu (100-200 ppm):

• Ból głowy,
• Zawroty głowy,
• Osłabienie,
• Nudności i wymioty,
• Trudności z koncentracją.

Przy wyższym stężeniu (300-1000 ppm):

• Przyspieszone tętno,
• Senność,
• Splątanie,
• Ból w klatce piersiowej,
• Utrata przytomności.

Bardzo wysokie stężenie (>1000 ppm):

• Drgawki,
• Śpiączka,
• Śmierć (często w ciągu kilku minut).

Pierwsza pomoc przy zatruciu tlenkiem węgla

1. Ewakuacja: Jak najszybciej wyprowadź osobę z miejsca skażonego CO na świeże powietrze.
2. Wezwij pomoc: Natychmiast zadzwoń po pogotowie ratunkowe (112 lub 999 w Polsce).
3. Sprawdź oddech i tętno: Jeśli brak oddechu, rozpocznij resuscytację krążeniowo-oddechową (RKO).
4. Zadbaj o wentylację: Otwórz okna i drzwi w miejscu zdarzenia.

Jak zapobiegać zatruciu tlenkiem węgla?

1. Instalacja czujników czadu:

   • Zamontuj czujniki w pobliżu urządzeń spalających paliwa (np. pieców gazowych, kominków).
   • Regularnie testuj urządzenia i wymieniaj baterie.

2. Prawidłowe użytkowanie urządzeń grzewczych:

   • Dbaj o regularny serwis pieców, kotłów i przewodów kominowych.
   • Upewnij się, że urządzenia są prawidłowo zainstalowane i mają odpowiednią wentylację.

3. Nigdy nie używaj otwartego ognia w zamkniętych pomieszczeniach:

   • Nie używaj grilla, kuchenek gazowych czy pieców na drewno do ogrzewania pomieszczeń.

4. Zadbaj o wentylację:

   • Sprawdzaj, czy kratki wentylacyjne nie są zasłonięte.
   • Zapewnij dopływ świeżego powietrza, zwłaszcza w łazienkach z piecykami gazowymi.

Ciekawostka: Jak działa czujnik tlenku węgla?

Czujnik wykrywa nawet niewielkie ilości CO i reaguje alarmem dźwiękowym lub wizualnym. Zazwyczaj wykorzystuje:

• Elektrochemiczne ogniwo czujnikowe – zmienia swoje właściwości w obecności CO.
• Wyświetlacz stężenia (ppm), co pozwala na monitorowanie poziomu czadu w powietrzu.